Radiowe procedury wzywania pomocy

Coraz więcej jednostek posiada tzw. UKF-kę. Pytanie tylko, ilu z nas rzeczywiście potrafi z niej prawidłowo korzystać. Oczywiście nie wytykam nikomu braku wymaganych kursów, szkoleń i certyfikatów, a chciałbym tym tekstem zachęcić wszystkich do zapoznania się z najważniejszymi procedurami radiowymi ratującymi życie. Uważam, że "w miarę możliwości" stała załoga powinna raz w roku przypomnieć sobie zasadę używania radia i przećwiczyć sobie tzw. MAYDAYa...

Procedura Mayday, często znana "z filmów", ma swoją konkretną formułę i może być użyta TYLKO w przypadku BEZPOŚREDNIEGO ZAGROŻENIA ŻYCIA LUB JACHTU.  Mayday jest procedurą, gdzie pomoc jest niezbędna natychmiastowo. Celowo wytłuściłem "natychmiastową pomoc", bo jest to wyznacznik, czy to właśnie MAYDAY-a należy użyć. Zwichnięcie ręki, czy utrata np. silnika nie jest w większości przypadków zagrożeniem życia i tu pojawia się procedura, gdy natychmiastowa pomoc nie jest oczekiwana, mianowicie procedura PAN PAN.
Zacznijmy jednak od sytuacji zagrożenia życia lub jachtu. W tym przypadku oczekujemy natychmiastowego wsparcia od służb ratunkowych. Wezwanie pomocy zależy od sprzętu jaki posiadamy. Jeżeli posiadamy radio VHF z przystawką DSC (ważną kwestią jest, by radio zostało zarejestrowane w Urzędzie Komunikacji Elektronicznej i został mu nadany numer MMSI)  wezwanie pomocy polega na uruchomieniu Distress Alert. W radiach posiadających przystawkę DSC jest to czerwony przycisk do wzywania pomocy. Po odbezpieczeniu przycisku (jest on zazwyczaj przysłonięty pokrywą zabezpieczającą przed przypadkowym uruchomieniem) przytrzymujemy go przez 5 sekund. Zostanie włączony alarm, a sygnał zawierający informację o naszej jednostce zostanie wysłany w eter. Wszystkie jednostki posiadające radia z DSC usłyszą w swoich radiach głośny alarm, a ich radia automatycznie zostaną przełączone na kanał 16 (kanał ratunkowy). Po wysłaniu alarmu możemy po krótkim czasie rozpocząć procedurę MAYDAY. Należy upewnić się, że jesteśmy na kanale 16. Pamiętajmy, by mówić WYRAŹNIE I WOLNO.
(kanał 16)
----------------------
MAYDAY, MAYDAY, MAYDAY
Tu jacht Topielec mój MMSI to 1234569292 (mmsi podajemy, jeżeli mamy, możemy także podać znak rozpoznawczy naszej radiostacji)
 (około minuty przerwy - po to, aby osoba, która potencjalnie nas usłyszała mogła przygotować cokolwiek do pisania, by zapisać dalszy komunikat)
Mayday tu jacht Topielec
Moja pozycja to 50 43' 15 N 001 19 E
(lub) jestem milę na południe od główek Krynicy Morskiej
Mam pożar w komorze silnika. Jacht tonie, utrzymamy się na powierzchni około 1 godziny. Potrzebuję natychmiastowej pomocy.
5 osób na pokładzie, dwie zostały poparzone.
Nasza tratwa nie zadziałała.
Odbiór.

----------------------
 Ważne jest, aby podać wyraźnie nazwę jachtu, może jakieś cechy charakterystyczne. Bardzo ważną sprawą jest przekazanie pozycji jachtu. Jeżeli nie mamy możliwości podania dokładnej pozycji, może pod ręką jest kompas namiarowy i moglibyśmy szybko złapać namiar na jakieś 2 charakterystyczne punkty na brzegu. Podajmy naszą pozycję od jakiegoś punktu, od główki portu lub latarni. Równie istotną sprawą jest zadeklarowanie ilości załogi i podanie stanu zdrowia. Służby ratunkowe muszę mieć pełną informację, jakie środki zaangażować w akcję ratunkową. Po nadaniu komunikatu powinniśmy w miarę możliwości poczekać na potwierdzenie odbioru i przekazanie dodatkowych informacji na prośbę służb mających nas wesprzeć.
Międzynarodowe przepisy określają, że każda jednostka ma obowiązek zaakceptowania wzywania pomocy i ten komunikat ma bezwzględne pierwszeństwo. Wszyscy mają obowiązek udzielania pomocy w zależności od swoich możliwości. Zignorowanie takiego wezwania jest nielegalne.  
Jeżeli usłyszysz wezwanie pomocy:
1. zapisz wszelkie informacje podane w komunikacie, szczególnie powinniśmy zwrócić uwagę na  pozycję jednostki wzywającej pomoc, jej nazwę, godzinę
2. niezwłocznie powinniśmy powiadomić naszego przełożonego (skippera)
3. po usłyszeniu komunikatu czekamy na zgłoszenie się stacji brzegowej do jednostki wzywającej pomocy. Jeżeli odpowiedź taka nie nastąpi, samy przejmujemy kontakt z poszkodowanym jachtem i nadajemy sygnał MAYDAY RELAY (ta procedura nie będzie opisana w tym tekście, jednakże jest to właśnie wywołanie MAYDAY-a zamiast kogoś.)


W przypadku wzywania pomocy, gdy nie potrzebujemy natychmiastowego wsparcia, używamy procedury PAN PAN. Jeżeli nie jesteśmy pewni, której procedury należy użyć wzywając pomocy, pamiętajmy, że PAN PAN można w każdej chwili zmienić na MAYDAY. Składnia PAN PAN różni się od MAYDAY już samym początkiem. PAN PAN jest zawsze adresowany do kogoś (np. do Wszystkich Stacji lub do SAR-u). Jeżeli wysyłamy PAN PAN przez radio posiadające przystawkę DSC nadajemy takiemu połączeniu priorytet URGENCY CALL (wszystkie UKF-ki z DSC przełączą się na kanał 16)
 ----------------------
PAN PAN, PAN PAN, PAN PAN
Wszystkie statki, wszystkie statki, wszystkie statki
Tu jacht Pechowiec mój MMSI to 1234569292
(mmsi podajemy, jeżeli mamy, możemy także podać znak rozpoznawczy naszej radiostacji)
Moja pozycja to 50 43' 15 N 001 19 E (lub) jestem milę na południe od główek Krynicy Morskiej
Mam uszkodzony silnik manewrowy potrzebuję asysty przy wejściu do portu
Trzy osoby na pokładzie
Odbiór.

----------------------
W przypadku omyłkowego nadania sygnału pomocy należy bezzwłocznie taki alarm odwołać na kanale 16, podając nazwę jednostki, numery MMSI, caller ID (jeżeli posiadamy), godzinę nadania fałszywego wezwania oraz prośbę o odwołanie alarmu. Oczywiście równie ważną uwagą jest fakt, aby MAYDAYa wołać najlepiej w języku kraju, w którym się znajdujemy. Zawsze jednak powinniśmy znać całą procedurę w języku angielskim. Polecam także ukończenie kursu i zdobycie certyfikatu radiooperatora SRC -> VHF+DSC (SRC skrót Short Range Certificate – certyfikat radiooperatora krótkiego zasięgu). Szkolenie obejmuje wszystkie procedury związane z komunikacją radiową na morzu. Jedną z bardziej aktywnych firm szkolących i certyfikujących na terenie Polski jest http://www.gmdss.pl. Zachęcam wszystkich. 

Powinniśmy przynajmniej raz w roku uświadamiać swoje załogi, powinniśmy trenować, a przede wszystkim wiedzieć CO ROBIĆ w sytuacji zagrożenia.

- zapraszam do odwiedzenia strony z numerami telefonów Morskich Służb Ratowniczych -> link tutaj
- film dotyczący działania systemu GMDSS, którego elementem są właśnie radia VHF wyposażone w przystawkę DSC -> http://www.youtube.com/watch?v=8dCfJZ9r2-E
- przykład nadania komunikatów MAYDAYa w języku angielskim -> http://www.youtube.com/watch?v=-QfiNSBkGnc